Juridische basis voor je webshop: verkoopregels en privacy

Verkoopregels en privacy als juridische basis voor je webshop

De regels voor online verkoop gelden voor elke verkoper: van een grote webshop tot iemand die af en toe via bol.com of amazon.com verkoopt. Ook bij dropshipping ben je als verkoper verantwoordelijk voor veilige producten en duidelijke, juiste informatie over je bedrijf, de koop en het bestelproces.

De juridische basis bestaat uit informatieplichten, algemene voorwaarden, herroepingsrecht, privacyregels uit de AVG, toestemming voor marketing en cookies, en productveiligheid. Vóór de bestelling moet de klant weten met wie hij zaken doet, wat hij koopt, wat het kost, hoe betaling en levering gaan en welke rechten hij heeft.

Na de koop stuur je een bevestiging en ga je zorgvuldig met klantgegevens om. Je voorwaarden moeten aansluiten op je informatieplichten en retourprocedure; privacy- en marketingkeuzes horen ook terug in het bestelproces.

In Nederland houdt de NVWA toezicht op productveiligheid, de Autoriteit Consument en Markt (ACM) op het consumentenrecht en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) op de AVG. Een melding over de naleving van het consumentenrecht kan bij de ACM worden gedaan.

In een andere EU-lidstaat kan een andere EU-toezichthouder je controleren. Productveiligheidseisen verschillen per product en per rol: fabrikant, importeur of distributeur. Modelteksten kunnen helpen bij algemene voorwaarden; in het bestelproces is een aanvinkvakje gebruikelijk.

Belangrijkste toezichthouders in Nederland voor webshops

Algemene voorwaarden: het spelregelboek van je webshop

Algemene voorwaarden zijn standaardregels die voor meerdere klanten gelden. In het contract met één klant staan afspraken zoals de prijs en het product; in de voorwaarden staan regels voor al je klanten, bijvoorbeeld over levering, betaling en garantie.

Je bent niet verplicht algemene voorwaarden op te stellen. Gebruik je ze wel, informeer klanten dan duidelijk en op tijd en geef hun vóór de verkoop de kans de voorwaarden te lezen.

In consumentencontracten moeten fundamentele regels terugkomen. Veelvoorkomende onderwerpen zijn garantie, annulering, aansprakelijkheid en betalen. Je mag niet alle aansprakelijkheid uitsluiten, maar goede voorwaarden kunnen je aansprakelijkheid wel verkleinen.

Je mag zelf een redelijke betalingstermijn voor consumenten bepalen. Neem die termijn op in je voorwaarden.

Je kunt voorwaarden zelf opstellen, een voorbeeldtekst gebruiken of een juridisch adviseur inschakelen. Controleer of je branche- of beroepsvereniging voorwaarden verplicht stelt; de Sociaal-Economische Raad (SER) heeft een overzicht van branches met standaardvoorwaarden die leden moeten gebruiken.

Sommige branches verplichten hun leden algemene voorwaarden te gebruiken, bijvoorbeeld in de kinderopvang. Een aanvinkvakje in het bestelproces is gebruikelijk, zodat de klant de voorwaarden kan accepteren.

Informatieplichten: wat je klant vóór de bestelling moet weten

Je moet klanten vóór de koop duidelijke en juiste informatie geven over je bedrijf, de koop en het bestelproces. Na de verkoop geef je die informatie nogmaals, bijvoorbeeld per e-mail, pdf of brief.

Voor consumentenkoop op afstand staan regels in Burgerlijk Wetboek Boek 6, paragraaf 3. Daarbij horen onder meer de artikelen 230h, 230t, 230v, 230o en 230oa.

Maak je bedrijfsgegevens makkelijk vindbaar: de naam waarmee je bij KVK staat ingeschreven, je adres, e-mailadres en telefoonnummer. Een telefoonnummer is verplicht; noem ook andere contactmogelijkheden, zoals chat.

Vermeld je KVK-nummer, btw-identificatienummer en klachtenregeling. Ben je een onlineplatform en tussenpersoon, geef dan ook informatie over de andere bedrijven op je platform.

Laat vóór de bestelling de kenmerken van het product of de dienst zien, de prijs inclusief btw en bijkomende kosten, zoals verzend- of betaalkosten. Leg uit hoe een gepersonaliseerde prijs tot stand komt; vermeld bij abonnementen en leveringscontracten hoeveel en hoelang de klant moet betalen.

Maak duidelijk hoe en bij welke stap in het bestelproces de klant betaalt, bijvoorbeeld met een bestel-en-betaalknop. Betaalkosten mag je niet altijd doorberekenen. Na de koop stuur je een schriftelijke bevestiging van de bestelling.

Verkoop je abonnementen of leveringscontracten, vertel dan hoe en wanneer klanten kunnen annuleren of opzeggen en wat dat kost. Houd rekening met regels over opzegtermijn, opzegvergoeding en stilzwijgend verlengen.

Vertel vóór de koop waar, hoe en wanneer je levert. Je levert binnen 30 dagen of binnen de afgesproken periode.

Je mag klanten niet misleiden: informatie over je bedrijf, prijs, product, betaling, levering en eventuele abonnementen moet kloppen en mag niet verborgen zitten. De ACM houdt toezicht op de naleving van het consumentenrecht; een melding kan bij de ACM worden gedaan.

Je website of app moet toegankelijk zijn voor iedereen. Houd ook rekening met de Europese Geoblocking Verordening, die sinds eind 2018 van kracht is. Deze verbiedt discriminatie op basis van nationaliteit, verblijfplaats of plaats van vestiging bij transacties tussen bedrijven en consumenten (B2C) en tussen bedrijven onderling (B2B).

Herroepingsrecht: bedenktijd, formulier en terugbetaling

Bij online verkoop heeft een consument doorgaans bedenktijd tot en met 14 dagen nadat het product is geleverd of het contract is bevestigd. Binnen die termijn mag de consument de koop zonder reden ongedaan maken.

Informeer de klant vóór de aankoop over het wettelijke herroepingsrecht en geef de modelinstructie voor ontbinding of herroeping. Voor producten en diensten op de wettelijke uitzonderingslijst geldt geen bedenktijd; vertel de klant vóór de koop wanneer die uitzondering van toepassing is.

Vertel klanten ook of de bedenktijd vervalt als zij de verpakking openen. Als je hun tijdens de bedenktijd op verzoek met een dienst laat beginnen, moet je laten weten dat zij betalen voor de al geleverde diensten.

Vanaf 25 juni 2026 moet je consumenten informeren over de herroepingsknop, waarmee zij online aankopen makkelijk ongedaan kunnen maken.

Na het ongedaan maken van de koop heeft de klant 14 dagen om het product terug te sturen. Je betaalt terug binnen 14 dagen nadat de klant de koop ongedaan maakt.

Als je vooraf duidelijk meldt dat de klant de retourkosten zelf betaalt, zijn die kosten voor de klant. Leg uit hoe de retourprocedure verloopt en wie de kosten draagt.

Zorg dat informatie over herroeping en retourneren zichtbaar is in het bestelproces. De klant moet de regels kunnen lezen voordat die op bestellen klikt.

Privacy en AVG: klantgegevens, cookies en bewaartermijn

De AVG is de privacywet voor organisaties die persoonsgegevens verwerken. De regels gelden ook voor zzp’ers en mkb-ondernemers, bijvoorbeeld bij gegevens voor een nieuwsbrief, offerte, factuur of personeelsadministratie.

Sinds 25 mei 2018 geldt in de EU de GDPR. In Nederland kennen we die regels als de AVG, aangevuld door de UAVG. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) houdt toezicht op de naleving van de AVG; niet-naleving kan leiden tot klachten en boetes.

Breng in kaart welke persoonsgegevens je van klanten en medewerkers verzamelt, hoe je ze bewaart en voor welk doel. Dat doel moet vanaf het begin duidelijk zijn; sla geen gegevens op omdat ze misschien ooit van pas komen.

Werk aan bewustwording bij jezelf en je werknemers. Interne mailings of trainingen kunnen helpen om gegevens goed te bewaren en te verwerken.

Je hebt een goede reden nodig om persoonsgegevens te gebruiken. De AVG noemt zes grondslagen; voor ondernemers zijn onder meer uitvoering van een overeenkomst, voldoen aan een wettelijke verplichting, toestemming en een gerechtvaardigd belang belangrijk.

Een wettelijke verplichting kan bijvoorbeeld de reden zijn om salarissen aan de Belastingdienst door te geven. Voor verwerking op basis van een gerechtvaardigd belang moet het belang zwaarder wegen dan de bescherming van iemands privacy.

Vraag alleen gegevens die je echt nodig hebt: voor een nieuwsbrief is een e-mailadres voldoende, een geboortedatum niet. Gebruik gegevens alleen voor het doel waarvoor je ze hebt gevraagd; een e-mailadres voor een factuur mag je niet zomaar gebruiken voor reclame.

Bewaar persoonsgegevens niet langer dan nodig. De wet noemt geen vaste bewaartermijn; bepaal per doel hoelang je gegevens redelijkerwijs nodig hebt.

Pas privacy by default toe: verwerk standaard zo weinig mogelijk persoonsgegevens en vink bij de checkout geen vakjes voor mailings vooraf aan. Neem privacy by design vanaf het begin mee wanneer je nieuwe producten of diensten ontwerpt.

Cookies zijn bestanden waarmee een website informatie over een bezoeker kan opslaan. Functionele cookies kunnen bijvoorbeeld de inhoud van een winkelwagen onthouden; analytische cookies kunnen bezoekersaantallen meten; trackingcookies volgen internetgedrag en kunnen gerichte advertenties mogelijk maken.

Voor cookies die privacygevoelige informatie verzamelen, zoals trackingcookies, moet je vooraf toestemming vragen. Voor functionele cookies en analytische cookies met weinig gevolgen voor de privacy is geen toestemming nodig; vertel bezoekers wel dat je cookies plaatst.

Vertel in een cookiemelding of cookiebanner duidelijk welke cookies je gebruikt, waarom je ze gebruikt en wat je met de gegevens doet. Bezoekers moeten kunnen kiezen, bezwaar kunnen maken en hun toestemming makkelijk kunnen intrekken.

Vraag toestemming voordat je trackingcookies plaatst. Informeer daarbij over de gegevens die je verzamelt, het doel, de bewaartermijn, de bedrijven waaraan je gegevens doorgeeft en hoe bezoekers hun toestemming kunnen intrekken.

De cookieregels komen uit de Europese ePrivacyrichtlijn, die in Nederland is verwerkt in de Telecommunicatiewet. De AP controleert of een cookiebanner aan de regels voldoet; ook de ACM heeft een rol bij het toezicht op cookies en online tracking.

Toestemming voor nieuwsbrieven en marketing

Toestemming voor marketing moet vrijwillig, geïnformeerd, specifiek en ondubbelzinnig zijn. Mensen moeten actief toestemming geven op basis van begrijpelijke informatie; in veel gevallen is expliciete toestemming nodig.

Een opt-out-vinkje in het aankoopproces is niet genoeg: de klant mag niet eerst een vakje hoeven uitvinken om geen marketing te ontvangen. Gebruik een aparte keuze voor nieuwsbrieven en marketing en vink die niet vooraf aan.

Zorg dat je kunt aantonen dat iemand toestemming heeft gegeven. Voor een nieuwsbrief is een e-mailadres voldoende; vraag geen extra gegevens zoals een geboortedatum.

Je kunt tijdens het aankoopproces om toestemming vragen. De AP houdt toezicht op de naleving van de AVG, ook op het gebied van toestemming.

Productveiligheid: verantwoordelijkheid als online verkoper

Verkoop je producten via internet, dan ben je verantwoordelijk voor de veiligheid ervan. De regels gelden voor grote en kleine online verkopers, ook als je af en toe verkoopt via bol.com of amazon.com.

Binnen Europa gelden veiligheidseisen voor producten. Koop je producten buiten de EU, bijvoorbeeld in China of Amerika, dan ben je officieel importeur; dat geldt ook bij dropshipping zonder eigen voorraad.

De NVWA houdt in Nederland toezicht op productveiligheid en kan producten controleren. Voldoen producten niet aan de Europese veiligheidseisen, dan moet je ze uit de handel halen; de NVWA kan ook een boete of andere maatregel opleggen.

De eisen verschillen per product en hangen af van je rol als fabrikant, importeur of distributeur. Fabrikanten hebben de meeste verplichtingen; als de fabrikant buiten de EU is gevestigd, komen veel verplichtingen bij de EU-importeur te liggen. De distributeur moet nagaan of de fabrikant en importeur hun verplichtingen zijn nagekomen.

Voorbeelden van producten met specifieke regels zijn gewasbeschermingsmiddelen, planten en dieren, invasieve exoten, voedingssupplementen en e-sigaretten of e-liquids. Voor beschermde planten en dieren kan een CITES-vergunning nodig zijn; de Unielijst bevat verboden invasieve exoten.

De NVWA controleert de productie, samenstelling en etikettering van voedingssupplementen en kruidenpreparaten. Bij e-sigaretten en e-liquids controleert de NVWA producenten, importeurs en verkopers.

Checklist: juridische basis van je webshop in één overzicht